ChinaInterculturele inspiratie

Corona & online onderwijs: inspiratie uit China

By 2020-03-19 No Comments
Een Chinese leerling achter haar computer

Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan zijn sinds deze week alle Nederlandse scholen gesloten. In China is dat al veel langer het geval. Hoe ervaren de scholen en docenten daar het online onderwijs? We spreken hierover met Lucy, die parttime werkt op een school in Xiamen in de provincie Fujian. En met de hoofddocent op diezelfde school: mevrouw Yang. Lucy spraken we ook begin februari, toen de uitbraak van corona in China wereldnieuws werd

Hoe is de omschakeling van fysieke lessen naar digitale lessen verlopen? 

Mevrouw Yang:Toen we begonnen met online lesgeven was het vooral herhalen van de oude stof en dingen lezen. Dat was omdat we toen dachten dat de situatie tijdelijk was. Maar toen we er in de loop van de weken achter kwamen dat het nog wel even ging duren, zijn we met nieuwe lessen voor gaan bereiden en geven.  Snel daarna hebben we bij een vergadering met alle scholen in de stad besloten in welk tempo alles moet gebeuren, hebben we regels afgesproken voor digitale toetsing en gekeken wat wel en niet kan. We hebben dus met zijn allen een soort kader afgesproken. En we zijn door experts in online onderwijs en online vaardigheden getraind. We zijn inmiddels bedreven geraakt in het geven van online lessen en het is ook steeds leuker geworden. Er waren best wat docenten, vooral oudere docenten, die er tegenop zagen en het niet zagen zitten. Maar ook zij zijn inmiddels om en het draait nu als een geoliede machine.”
Lucy: “Voor wat betreft mijn eigen werk: ik werk op de afdeling internationalisering en mijn oorspronkelijke taken zijn er nauwelijks nog. Nu check ik iedere morgen de gezondheid van de docenten. Ik stel ze vragen als ‘Heb je je temperatuur opgenomen?’ en ‘Heb je een van de symptomen?’ Als dat laatste zo is, dan rapporteer ik dat aan de autoriteiten. Maar dat geldt alleen voor de docenten die hier nu in Xiamen zijn. Veel buitenlandse docenten zijn in het begin van februari teruggegaan naar waar ze vandaan komen. En met de tijdsverschillen is het geen doen om dit ook met die docenten elke dag te doen. Ik probeer het wel iedere 2 à 3 dagen te controleren. En we vragen hen nadrukkelijk nergens heen te reizen.”

Wat is bij jullie de grootste uitdaging in het online lesgeven?

Lucy: “In Europa zitten in een klas vaak 25 à 30 leerlingen. In China zijn klassen met 50 leerlingen heel gewoon. De grootste uitdaging, zo vertellen de docenten me, is de interactie tussen de docent en de student. De docenten vragen de leerlingen de les voor te bereiden zodat de leerlingen in de les vragen kunnen stellen. Maar dat vragen stellen gebeurt in de les niet zoveel geloof ik, want het is al moeilijk om het normale lestempo bij te benen. Maar na de lessen kunnen leerlingen bijvoorbeeld vragen stellen in Wechat-groepen die hiervoor zijn opgericht. Dan zal de docent die één voor één behandelen. Docenten maken nu erg lange dagen. De lessen worden gegeven tussen 7 en 12 ’s ochtends en half drie en zes in de middag. En dat is alleen nog maar het lessenschema.” 

Waar lopen jullie nog meer tegenaan? Zijn jullie ergens bezorgd over?

Lucy: “We vragen ons af wat het effect van het online onderwijs zal zijn op de ogen van de leerlingen en docenten. De leerlingen kunnen geen fysiek huiswerk inleveren, dus ze maken foto’s, screenshots, filmpjes en dergelijke voor in de Wechat-groep. En dan checken de docenten al het huiswerk op de telefoon of laptop. Dat is een heleboel schermtijd. Een andere zorg van de docenten is de relatie tussen ouders en leerlingen. Alle ouders en leerlingen zitten voor lange tijd thuis. De leerlingen, waarvan je niet moet vergeten dat ze in hun adolescentieperiode zitten,  worden daar natuurlijk wel eens moe van. En als ouders zien dat ze afgeleid zijn of zich niet goed gedragen, dan vinden ze dat natuurlijk niet fijn. Docenten voelen dan aan dat het niet helemaal lekker gaat. Soms organiseert de school dan een online vergadering met de ouders om te kijken hoe ze de spanning kunnen verlichten. Er komt veel op de schouders van de docenten terecht, maar docenten in China zijn erg verantwoordelijk. En ouders en studenten hebben hier ook de telefoonnummers van docenten en kunnen ze direct benaderen met vragen.”

 

Het huiswerk wordt digitaal ingeleverd en digitaal nagekeken.

Levert de nieuwe situatie ook grappige of creatieve momenten op? 

Lucy: “Ik weet dit niet direct van mijn collega’s, maar ik zag wel video’s online die grappige situaties lieten zien.  Als een docent aan het doceren is, is de camera van de docent aan. Die van de studenten staat uit, want het is onmogelijk om alle schermen van alle leerlingen te zien. Maar soms wordt de docent afgeleid of onderbroken door zijn of haar familie, kinderen of katten. Ik zag een video van een vrouw van middelbare leeftijd die een les gaf. Opeens hoorden de studenten haar echtgenoot tegen haar praten en een vraag stellen als ‘Heb je je ontbijt al op?’. Dat vonden de studenten natuurlijk grappig. En ken je TikTok? Iedereen kan video’s posten op TikTok. Zo kunnen gewone mensen ineens beroemd worden. Het gaat om live video’s, niet zoals bij YouTube. Nu maken we grapjes over het feit dat onze docenten nu, met al die videostreaming, beroemdheden zijn!”

Chinese leerlingen geven online presentaties aan elkaar

Hebben jullie tips over online lesgeven voor de Nederlandse docent?

Lucy: “De grootste uitdaging voor de Nederlandse docenten zal de interactie zijn, denk ik. Want Europese studenten zijn behoorlijk actief en stellen veel vragen, meer dan de Chinese leerlingen. Aangezien de interactie in de digitale lessen al een uitdaging is in China, zal dat in Nederland alleen nog maar meer zijn. Daarnaast heb ik nog tips van mijn collega’s die ik kan delen. Zorg bijvoorbeeld voor een rustige omgeving zonder verstoringen of mogelijke verstoringen. En zorg ervoor dat ook de leerlingen dit doen. Hoe ze dat kunnen doen als ze niet hun eigen ruimte of kamer hebben? In China vinden de ouders de educatie van hun kinderen echt een prioriteit, dus ouders zullen studenten niet snel storen wanneer ze les hebben. Ze zullen proberen zo stil mogelijk te zijn. En nog een tip als het gaat om lesmaterialen: wij hebben alle benodigde boeken en materialen per post gestuurd naar de  leerlingen. De bezorgservice is hier erg geavanceerd en comfortabel.”
Mevrouw Yang: Onze school was de eerste school die dat deed. Niet al onze leerlingen hebben thuis een printer om lesmateriaal te printen. En omdat de uitbraak gebeurde tijdens de vakantie hadden ook niet alle leerlingen alle boeken mee naar huis genomen. Toen hebben we alle boeken, maar ook etuitjes en dergelijke, naar de leerlingen laten sturen. En later is die aanpak door de hele stad en  regio overgenomen.”
Lucy: “Kinderen uit afgelegen gebieden hebben hier in China niet altijd toegang tot internet of stabiel internet. Sommige families hebben niet de digitale uitrusting.
Mevrouw Yang: “Dan gaat het met name om basisschoolleerlingen en leerlingen uit de onderbouw. Daar hebben we een oplossing voor gevonden: van alle scholen in de stad gaan een aantal docenten naar een speciale televisiestudio om daar een aantal lessen op te nemen. Die worden vervolgens via televisiekanalen uitgezonden. Zo kunnen ook leerlingen die geen of geen stabiele internetverbinding hebben lessen blijven volgen.”

 

Voor de leerlingen die geen of geen stabiel internet hebben worden lessen opgenomen in een studio en op televisie uitgezonden

Wat betreft het tempo: kunnen jullie het normale onderwijsplan bijbenen? 

Lucy: Het is niet mogelijk om het normale tempo aan te houden, de leerlingen lopen achter. Ik weet nog niet hoe we daar straks mee om zullen gaan. Ze zeiden eerst dat de scholen, zodra de situatie weer normaal is, de weekenden en zomervakanties zouden gebruiken om de tijd in te halen. Maar dit waren geruchten en we weten niet hoe dat straks zal gaan. We wachten af met welke oplossingen of regelingen de overheid hiervoor komt.”

Meer weten over wat we in Europa kunnen leren van docenten in Azië? Kijk ook eens naar Tools for Pedagogy